Geschiedenis, Filosofie & Levensbeschouwing
Een gamechanger: de marine op de binnenwateren van Nederland - een ander verhaal over het Rampjaar door Vice-admiraal b.d. Matthieu J.M. Borsboom en dr. Anne Doedens.Door het onderzoek van historicus dr. Anne Doedens dat werd begeleid door een werkgroep waarin viceadmiraal b.d. Matthieu Borsboom een grote rol speelde komt de geschiedenis van het Rampjaar en de Waterlinie en de rol van de Ruyters zeemacht in een ander licht te staan. Ook nadien speelde de marine een belangrijke rol op de binnenwateren van de Republiek.Wat was die rol? Onder Michiel de Ruyter en andere vlagofficieren werden tientallen kleinere oorlogsbodems op de Lek, de Merwede, op de binnenwateren van de Hollandse Waterlinie en op de Zuiderzee ingezet. Ze werden 'uitleggers' genoemd. Daarnaast werd alles wat varen kon door de matrozen en mariniers van 's lands marine – vele honderden vaartuigen en vaartuigjes - benut.Matrozen en kanonniers van de vloot vochten tegen de Fransen die niet over dezelfde maritieme middelen beschikten. Het Hollandse zeevolk gebruikte daarbij naast 'uitleggers' ook een groot getal platbodemde vaartuigjes. Die waren overal op het ondiepe water van het geïnundeerde land te vinden, vaak met een of meer kanons en mariniers of zeesoldaten aan boord. Hoe dan ook, duizenden matrozen en zeesoldaten maakten in die dagen het verschil, en zeker niet alleen op zee, maar met name in het binnenland.Was het wel de dooi was die de aanval van de Fransen op Holland deed mislukken waardoor ze Holland niet meer over het ijs konden binnentrekken? Het lijkt er niet op! Zouden de Fransen Holland niet, als zij effectief warend materieel hadden gehad, na de dooi niet gewoon met succes over het onder water gezette gebied hebben kunnen belagen?Een grote hoeveelheid nieuw gevonden historische materiaal maakt een belangrijke aanvulling van en correctie mogelijk op het beeld van de geschiedenis van het Rampjaar en van de Hollandse Waterlinies mogelijk. Er is met recht sprake van een 'gamechanger'. Het materiaal en het boek vormt ook de basis voor een expositie die eind 2025 /begin 2026 geopend zal worden in het Waterlinie Museum Fort bij Vechten. Het resultaat van het onderzoek werd ook als publieksboek uitgebracht. Het is op 25 september tijdens de Kennisdag Waterlinies in het nationaal Waterliniemuseum Fort bij Vechten ten doop gehouden.Aanvullend zal er kort aandacht worden geschonken aan:1. De vernieuwde Canon van de MarineSinds het verschijnen van de tweede druk van de Canon van de Marine nu vier jaar geleden veranderde de situatie in de wereld en de houding tegenover defensie in ons land en andere NAVO-landen drastisch. In de vernieuwde Canon wordt aan deze zaken aandacht gegeven. Hoe veranderde de komst van Trump II en de oorlog in de Oekraïne ons wereldbeeld en wat is daarvan in deze derde druk terug te vinden?2. Michiel de Ruyter 350 jaar geleden gesneuveld. Een bijzondere herdenking te Syracuse op 29 april 2026.Bijzondere vondsten op Sicilië – De Ruyter zou daar bezwijken aan zijn oorlogsverwondingen – zullen tot een bijzondere herdenking in Syracuse leiden op 29 april 2026 . In het laatste deel van dit drieluik wordt daar toelichting op gegeven.Dr. Anne Doedens (1945) doceerde aan hoger Onderwijsinstellingen in Amsterdam over de geschiedenis van de Nieuwe Tijd en deed en doet daar veel onderzoek naar, met name naar de maritieme geschiedenis. Meer over hem kan men lezen op zijn site: www.annedoedens.comVice-admiraal b.d. Matthieu Borsboom (1959) was commandant zeestrijdkrachten van 2010-2014 en is thans onder meer voorzitter van de Raad van Commissarissen van Nederlands Loodswezen b.v. en Senior Advisor bij Burson (Brussel) en KPMG (Nederland). Meer over hem op de site consultancy.nl van KPMG.
De samenstellers van het Historisch Sprekers Archief hebben grote zorgvuldigheid betracht bij het verzamelen en citeren van de gegevens die hoofdzakelijk afkomstig zijn uit de archieven van de Koninklijke Industrieele Groote Club en eerder via de website openbaar gemaakte data. Mocht U een aan- of opmerking hebben over de teksten en/of afbeeldingen, dan verzoeken wij u contact op te nemen met de redactie via clubinfo@igc.nl.