Woensdag 10 december 2025
Architectuur, Beeldende kunst & Cultuur
Frans Leidelmeijer
Nederlands art nouveau en art deco – schoonheid voor iedereen
In november is het honderd jaar geleden dat in Parijs de Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes werd afgesloten die in april 1925 was begonnen. Wij vieren 100 jaar art deco – kunst die levensstijl werd -, van pennendoos tot vitrinekast: schoonheid voor iedereen. Meubels, sieraden, mode, vazen, asbakken, parfumflessen: alles straalde, want het waren de vrolijke jaren twintig. Waar art nouveau oorspronkelijk een modegril voor de welgestelden was, werd art deco voor iedereen bereikbaar. Het stralende middelpunt van art deco, evenals zijn voorganger art nouveau was wellicht Parijs, met zijn luxe-industrie, maar Nederland bleef ook niet achter. Frans Leidelmeijer, kunstexpert die Nederlands art nouveau en art deco internationaal bekend maakte, vertelt op deze avond.
Art nouveau en art deco zijn weer heel aantrekkelijk geworden, vooral als interieurstijl voor een elegante leefomgeving. Maar waar art nouveau oorspronkelijk een modegril voor de welgestelden was, werd art deco voor iedereen bereikbaar, dankzij goedkope materialen en massaproductie: zilver werd chroom, albast werd melkglas, tropisch hout werd bakeliet. Zo kon elke burgerwoning worden uitgerust met 'l'Art déco au quotidien', alledaagse gebruiksvoorwerpen: een klokje, een broodrooster, kopjes, borden, een sigarettenkoker, een asbak. Het verleidelijke ontwerp, zoals de Charleston-jurk, was later inspiratie van velen - Yves Saint Laurent was een grote fan van art deco. Elk land had zijn eigen stijl en zo had Nederland de 'Haagse Stijl' en de 'Amsterdamse School', net als de Parijse art deco met exotische invloeden, maar in het Nederlandse geval natuurlijk vooral uit Indonesië.
Frans Leidelmeijer is kunstexpert, publicist en gecertificeerd taxateur. Hij was de eerste gecertificeerde taxateur toepaste kunst 1880-heden in Nederland. In die hoedanigheid was hij verbonden aan het tv-programma Tussen Kunst en Kitsch (1990-2017). Zijn boek Art nouveau en art deco in Nederland uit 1983 heeft als een eyeopener gewerkt op verzamelaars in binnen- en buitenland. Hij publiceerde Art Deco beelden van Bali (2006) en als co-auteur Art Nouveau en Art Deco in Nederland (1983), Kunstnijverheid in Nederland 1880-1940(1997) en Leven in een verzameling (2000). Frans Leidelmeijer heeft aan alle belangrijke musea, binnen en buitenland Nederlandse voorwerpen verkocht - van het Rijkmuseum in Amsterdam tot het Metropolitan in New York. Leidelmeijer stelde als gastconservator tentoonstellingen samen in het Stedelijk Museum, Singer Museum, het Gorcums Museum, Stedelijk Museum Breda, Museum Nusantara, de Princessehof, het Glasmuseum en het Erasmus Huis Jakarta. Als kunstkenner en -handelaar maakte hij Nederlandse art nouveau en art deco internationaal bekend.
De samenstellers van het Historisch Sprekers Archief hebben grote zorgvuldigheid betracht bij het verzamelen en citeren van de gegevens die hoofdzakelijk afkomstig zijn uit de archieven van de Koninklijke Industrieele Groote Club en eerder via de website openbaar gemaakte data. Mocht U een aan- of opmerking hebben over de teksten en/of afbeeldingen, dan verzoeken wij u contact op te nemen met de redactie via clubinfo@igc.nl.