Maandag 8 december 2025

Geschiedenis, Filosofie & Levensbeschouwing

Jessica Voeten

Het Amsterdam van Mata-Hari

Mata-Hari wordt vooral geassocieerd met haar geboortestad Leeuwarden, het mondaine Parijs uit het fin-de-siècle waar zij als oriëntaalse danseres furore maakte en haar verwikkelingen als vermeende spionne tijdens de Eerste Wereldoorlog. Onderbelicht is het feit dat zij door de jaren heen een nauwe verwevenheid had met Amsterdam, en dan met name de nabije omgeving van de Dam.

In 1904 liet Margaretha Geertruida MacLeod-Zelle (1876-1917) man en kind en de benepen Hollandse mores achter zich en mat zich een nieuwe identiteit aan: Mata-Hari. Tien jaar reisde ze door Europa, bewonderd door de elite om haar gewaagde oriëntaalse dans en haar onweerstaanbare persoonlijkheid. Kunstenaars, hoge militairen en diplomaten drongen naar haar gunsten, maar toen ze haar hand overspeelde liet zelfs haar grote liefde, een Russische kapitein, haar in de steek.

Wie was deze mondaine, onverschrokken vrouw? Jessica Voeten, journalist en schijfster, ontrafelde samen met Angela Dekker in een uitgebreide biografie het mysterie Mata-Hari, de vrouw die ze was en die ze wilde zijn. Ze ontdekten onbekende brieven, foto's en documenten in archieven en particuliere collecties.

Jessica Voeten is journalist en schrijfster, zij publiceerde boeken over onder meer de geschiedenis van het Witsenhuis, Amsterdamse fotografie, en de schilders Isaac Israëls en Martin Monnickendam.

De samenstellers van het Historisch Sprekers Archief hebben grote zorgvuldigheid betracht bij het verzamelen en citeren van de gegevens die hoofdzakelijk afkomstig zijn uit de archieven van de Koninklijke Industrieele Groote Club en eerder via de website openbaar gemaakte data. Mocht U een aan- of opmerking hebben over de teksten en/of afbeeldingen, dan verzoeken wij u contact op te nemen met de redactie via clubinfo@igc.nl.