Woensdag 5 maart 2025
Architectuur, Beeldende kunst & Cultuur
Rowan Lee Hartsuiker - German Popov
Nieuwjaarsviering Tsagaan Sar
Na boeiende lezingen in de Club en met het vooruitzicht op de studiereis naar Mongolië is het meer dan logisch het jaar in te luiden met de nieuwjaarsviering Tsagaan Sar (letterlijk: Witte Maan). Tot staatsfeest verklaard in 1206 door Chinggis Khaan, kent Tsagaan Sar een grote heropleving sinds het verbod tijdens de socialistische periode in de 20e eeuw. Het is een tijd om samen te komen, het begin van het nieuwe jaar (2025 – het jaar van de Houten Slang) en het eind van de winter te vieren en te genieten van traditionele spijs, drank en muziek. Ooit gehoord van keelzang, geluisterd naar een morinkhur, of Mongol Biyelgee dans gezien? Ooit Buuz en Ul Boov gegeten?
Kom met ons Tsagaan Sar vieren in traditie van Chinggis Khaan en laat je verrassen door unieke eeuwenoude en moderne Mongoolse cultuur! De Tsagaan Sar-viering is een deel van rijk historisch erfgoed van Mongolië en is een integraal deel van de nationale identiteit.
Het Mongoolse nieuwe maanjaar volgt een andere maankalender dan in Oost- en Zuidoost-Azië. Door de geschiedenis heen heeft het gebied dat werd bewoond door Mongolen een grote evolutie ondergaan, van een transcontinentaal rijk tot zijn moderne tegenhanger. Oorspronkelijk was de Tsagaan Sar-viering een manier voor jagers om elkaar te ontmoeten en het vlees van hun wild te delen. In het moderne Mongolië, een van de dunstbevolkte landen, woont de helft van de bevolking in de hoofdstad Ulaanbaatar, maar naar schatting ruim 300.000 mensen blijven een nomadische levensstijl nastreven, waarbij mensen flexibel en mobiel moeten zijn en hun vee over de uitgestrekte steppen moeten volgen op zoek naar betere weidegrond en water. Zelfs met de moderne verschillen blijft Tsagaan Sar een tijd om een nieuw begin te vieren na het overleven van de strenge winter.
De rituelen van de Tsagaan Sar-viering zijn oeroud, authentiek en worden ieder jaar gevolgd.
De keuze van gerechten, de opstelling daarvan, de kleuren, de kleding en de traditionele groet in woord en gebaar - voor alles zijn er regels, alles heeft een betekenis en de anciënniteit speelt een grote rol. Traditioneel dragen gasten en gastheren op Tsagaan Sar een Deel, een lange, traditionele bovenjurk met een hoge kraag in heldere en levendige kleuren. Hoewel de Deel is ontworpen om tegemoet te komen aan de levensstijl van herders, is hij al lang gevestigd als cultureel kledingstuk en onderdeel van de Mongoolse identiteit.
Om in de stemming te komen:
Bij de speciale nieuwjaarsgroet 'Amaar Baina UU?' ('Leef je vredig?') hoort een speciaal gebaar, золгох (zolgolt) genoemd. De jongere persoon strekt hierbij zijn armen alsof hij/zij een onzichtbaar dienblad vasthoudt. De handen worden onder de ellebogen van de oudere persoon geplaatst - als teken van respect. In deze houding beweegt men het hoofd in een 'kussen van de wang' - beweging van de ene naar de andere kant - voor een overdracht van goede energie, ter ondersteuning van de oudere in het komende jaar. Shin-eh jill-een mend hoorgay! Gelukkig Nieuwjaar!
Programma:
19.30 uur Ontvangst volgens Mongoolse traditie, opgeluisterd met muziek op de traditionele Mongoolse instrumenten domra en vargan. In de Clubzaal toont musicus, multi-instrumentalist en Mongolië-kenner German Popov zijn collectie afbeeldingen uit Mongolië.
20.00 uur Mongoolse keelzangdemonstratie met toelichting door Rowan Lee Hartsuiker en een muzikaal intermezzo op morinkhur
20.45 uur Optreden met traditionele Mongoolse dans
21.15 uur Toost op het jaar van de Houten Slang
21.30 -23.00 uur Disco met Mongoolse vibes
De samenstellers van het Historisch Sprekers Archief hebben grote zorgvuldigheid betracht bij het verzamelen en citeren van de gegevens die hoofdzakelijk afkomstig zijn uit de archieven van de Koninklijke Industrieele Groote Club en eerder via de website openbaar gemaakte data. Mocht U een aan- of opmerking hebben over de teksten en/of afbeeldingen, dan verzoeken wij u contact op te nemen met de redactie via clubinfo@igc.nl.